Jeukende mond na het eten van fruit of noten
Jeukt je mond na een rauwe appel, maar is een gekookte appel geen probleem? Dat patroon heeft een naam en begint vaak bij pollen, niet bij het fruit. Onze test meet IgE-sensibilisatie voor 300 allergenen en allergeencomponenten, waaronder boompollen en de voedingsmiddelen die vaak kruisreageren met die pollen.
Pollen-voedselsyndroom
Sommige eiwitten in rauw fruit, rauwe groenten en noten lijken sterk op eiwitten in pollen. Als je immuunsysteem gesensibiliseerd is voor het pollen, kan het het voedseleiwit daarmee verwarren. Het gevolg is jeuk of een tintelend gevoel in de lippen, de mond of de keel, binnen enkele minuten na het eten. Dat trekt meestal binnen een uur weer weg.
Dit heet het pollen-voedselsyndroom of orale allergiesyndroom. Het klassieke voorbeeld in Midden- en Noord-Europa is berkenpollen: veel mensen die gesensibiliseerd zijn voor berk, reageren op rauwe appel, peer, kers, perzik, wortel, selderij of hazelnoot. Veel van deze eiwitten worden afgebroken door hitte, en daarom worden gekookte of ingeblikte varianten vaak wel verdragen.
Veelvoorkomende combinaties van pollen en voedsel
Deze verbanden zijn goed beschreven. Niet iedereen die gesensibiliseerd is voor een bepaald pollen, reageert op de bijbehorende voedingsmiddelen.
- Boompollen uit de berkenfamilie (berk, els, hazelaar): appel, peer, kers, pruim, perzik, hazelnoot, amandel, wortel, selderij.
- Bijvoet: selderij en sommige kruiden en specerijen; soms samen met berk gemeld als selderij-bijvoet-specerijensyndroom.
- Graspollen: tomaat, meloen en sinaasappel worden bij sommige mensen gemeld, maar minder consistent.
- Ambrosia: meloen en banaan.
Wanneer het meer is dan een jeukende mond
De meeste reacties bij het pollen-voedselsyndroom blijven mild en beperkt tot de mond. Sommige voedseleiwitten zijn echter stabieler. Reacties op pinda, andere noten, schaaldieren en vis verspreiden zich vaker buiten de mond: netelroos, zwelling, braken, piepende ademhaling of een flauw gevoel. Een tintelende mond na pinda's is niet hetzelfde als een tintelende mond na een rauwe appel.
De test kan niet aangeven hoe ernstig een toekomstige reactie zou zijn. Wie klachten heeft buiten de mond, moet een arts raadplegen, die eventueel uitgebreider onderzoek kan regelen.
Wat de test laat zien
Met één vingerprikmonster bepaalt het lab IgE tegen 300 allergenen en allergeencomponenten, waaronder pollen van berk, els, gras, bijvoet en ambrosia en de belangrijkste voedingsmiddelen. In je labrapport krijgt elk allergeen een gemeten waarde en klasse, van Negatief tot Zeer hoog.
Een patroon zoals sterke reactie op berk plus hazelnoot past bij het pollen-voedselsyndroom. Het blijft echter een patroon en geen diagnose. Bespreek het met een arts voordat je voedingsmiddelen uit je dieet schrapt.
Wanneer u eerst naar een arts moet
Ga naar een arts als de klachten in de mond samengaan met zwelling van de lippen, tong of keel, netelroos elders op het lichaam, braken, een piepende ademhaling of duizeligheid, of als ze optreden na pinda's, andere noten, vis of schaaldieren. Bel 112 of je lokale alarmnummer bij elk probleem met ademhalen of slikken.
Sources
- BSACI guideline for the diagnosis and management of pollen food syndrome in the UK. Clinical & Experimental Allergy, 2022.
- Food allergy. NHS.
Page last updated
300 allergenen. Eén test.
Een vingerprikmonster thuis, per post verstuurd. Een uitgebreid laboratoriumrapport doorgaans 5 dagen nadat het lab je monster heeft ontvangen, en onze begrijpelijke gids om het te lezen. € 399, € 1,33 per allergeen.
Vragen
Waarom kan ik appeltaart eten, maar geen rauwe appel?
Het eiwit in appel dat lijkt op een eiwit in berkenpollen, wordt afgebroken bij verhitting. Daarom hebben veel mensen met het pollen-voedselsyndroom geen klachten bij gekookt, gebakken of ingeblikt fruit. Vraag een arts om advies voordat je hier bij welk voedingsmiddel dan ook op vertrouwt.
Is een jeukende mond na het eten gevaarlijk?
Jeuk in de mond door pollen is meestal mild en van korte duur. Medische hulp is nodig als de klachten zich buiten de mond verspreiden, zwelling veroorzaken of optreden na pinda's, andere noten, vis of schaaldieren.
Is de jeuk in mijn mond erger in het pollenseizoen?
Veel mensen zeggen van wel. Als je immuunsysteem in het voorjaar al druk bezig is met berkenpollen, kunnen reacties op verwante voedingsmiddelen sterker aanvoelen. De test onderzoekt zowel de pollen als de voedingsmiddelen.
Kan de test onderscheid maken tussen reacties door pollen en ernstigere reacties op noten?
Niet volledig. De test meet IgE tegen hele allergenen en tegen afzonderlijke allergeeneiwitten (moleculaire componenten), die het panel voor de meeste pollen en voedingsmiddelen bevat. Om milde reacties door pollen te onderscheiden van ernstigere reacties is soms aanvullend onderzoek nodig, dat een arts kan regelen en beoordelen.